Srdce

Srdce je svalov├Ż org├ín ve─żkosti p├Ąste, ktor├Ż sa nach├ídza hne─Ć k├║sok v─żavo od hrudnej kosti. Srdce pumpuje krv prostredn├şctvom siete tepien a ┼ż├şl, ide o tzv kardiovaskul├írny syst├ęm.
Srdce má štyri komory:
Prav├í sie┼ł prij├şma krv zo ┼ż├şl, a ─Źerp├í ju do pravej komory.
Prav├í komora prij├şma krv z pravej predsiene a pumpuje ju do p─ż├║c, kde je krv obohaten├í kysl├şkom.
─Żav├ę ├ítrium, sie┼ł dost├íva okysli─Źen├║ krv z p─ż├║c a pumpuje ju do ─żavej komory.
─Żav├í komora (najsilnej┼íia komora) ─Źerp├í okysli─Źen├║ krv do cel├ęho tela. Intenz├şvne kontrakcie ─żavej komory vytv├íraj├║ n├í┼í krvn├Ż tlak.

Vencovit├ę tepny be┼żia pozd─║┼ż povrchu srdca a poskytuj├║ okysli─Źen├║ krv do srdcov├ęho svalu. Sie┼ą nervov├Żch tkan├şv tie┼ż be┼żia cez srdce, vykon├ívaj├║ komplexn├ę sign├íly, ktor├ę riadia kontrakcie a relax├íciu. Okolo srdca je vak naz├Żva osrdcovn├şk.

Ochorenia srdca

Ischemick├í choroba srdca: V priebehu rokov m├┤┼że tlak cholesterolu z├║┼żi┼ą tepny z├ísobuj├║ce krvou srdce. Z├║┼żene tepny zvy┼íuj├║ riziko pre ├║pln├ę zablokovanie n├íhlou krvnou zrazeninou (t├íto blok├ída sa naz├Żva infarkt).

Stabiln├í angina pektoris: Z├║┼żen├ę koron├írne tepny sp├┤sobuj├║ predv├şdate─żn├║ boles┼ą na hrudn├şku alebo ┼ąa┼żkosti s n├ímahou. Blok├ída zabr├íni srdcu aby obd┼Ľ┼żalo ─Ćal┼í├ş kysl├şk potrebn├Ż pre nam├íhav├║ ─Źinnos┼ą.

Nestabiln├í angina pectoris: Boles┼ą na hrudn├şku alebo nepr├şjemne pocity sa vyskytuj├║ aj v k─żude. Je to mimoriadna a nepredv├şdate─żn├í situ├ícia, ktor├í m├┤┼że predch├ídza┼ą srdcov├ęmu infarktu, nepredv├şdate─żne sa objavuj├║ aj pr├şznaky, abnorm├ílny srdcov├Ż rytmus alebo srdcov├í z├ístava.

Infarkt myokardu (srdcov├Ż z├íchvat): koron├írne tepny s├║ n├íhle zablokovan├ę. Nedost├íva sa kysl├şku, ─Źas┼ą srdcov├ęho svalu odumrie.

Arytmia (dysrytmia): abnorm├ílny srdcov├Ż rytmus v d├┤sledku zmien vo veden├ş elektrick├Żch impulzov do srdca. Niektor├ę arytmie s├║ ne┼íkodn├ę, ale in├ę s├║ ┼żivot ohrozuj├║ce.

Kongest├şvne srdcov├ę zlyhanie: srdce je pr├şli┼í slab├ę, aby efekt├şvne pumpovalo krv do cel├ęho tela. D├Żchavi─Źnos┼ą a opuchy n├┤h s├║ be┼żn├ę pr├şznaky.

Kardiomyopatia: ochorenie srdcov├ęho svalu, srdce je abnorm├ílne zv├Ą─Ź┼íen├ę.

Myokardit├şda: Z├ípal srdcov├ęho svalu, naj─Źastej┼íie v d├┤sledku v├şrusovej infekcie.

Perikardit├şda: Z├ípal osrdcovn├şka (perikardu). V├şrusov├ę infekcie, zlyhanie obli─Źiek, a autoimunitn├ę ochorenia s├║ naj─Źastej┼íie pr├ş─Źiny.

Perikardi├ílny v├Żpotok: kvapalina medzi osrdcovn├şkom (perikard) a samotn├Żm srdcom. ─îasto je to sp├┤soben├ę perikardit├şdou.

Fibril├ícia predsien├ş: abnorm├ílne elektrick├ę impulzy v sie┼łach sp├┤sobuj├║ nepravideln├Ż srdcov├Ż tep. Fibril├ícia predsien├ş je jednou z naj─Źastej┼í├şch arytmi├ş.

P─ż├║cna emb├│lia: Typick├í krvn├í zrazenina putuje zo srdca do p─ż├║c.

Ischemick├í (ventil) choroba srdca: K dispoz├şcii s├║ ┼ítyri srdcov├ę chlopne, a ka┼żd├í z nich m├┤┼że sp├┤sobi┼ą probl├ęmy. Ak s├║ z├íva┼żn├ę, m├┤┼żu sp├┤sobi┼ą zlyhanie srdca.

Srdcov├Ż ┼íelest: abnorm├ílny zvuk po─Źu┼ą pri po─Ź├║van├ş srdca lek├írskym stetoskopom. Niektor├ę srdcov├ę ┼íelesty s├║ ne┼íkodn├ę, in├ę nazna─Źuj├║ srdcov├ę ochorenia.

Endokardit├şda: endokardit├şda vznik├í v d├┤sledku z├íva┼żnej infekcie srdcov├Żch chlopn├ş.

Prolaps mitr├ílnej chlopne: prolaps mitr├ílnej chlopne je n├║ten├Ż mierny sp├Ątn├Ż chod krvi ktor├í pre┼íla neuzatvorenou chlop┼łou.

N├íhla srdcov├í smr┼ą: smr┼ą n├ísledkom n├íhlej straty funkcie srdca (z├ístava srdca).

Zástava srdca: Náhla strata srdcovej funkcie.

Vyšetrenia srdca

Elektrokardiogram (EKG): sledovanie elektrickej aktivity srdca. EKG m├┤┼że pom├┤c┼ą diagnostikova┼ą mnoh├ę ochorenia srdca.

Echokardiogram: ultrazvuk srdca. Echokardiogram poskytuje priame zobrazovanie ak├Żchko─żvek probl├ęmov s ─Źerpacou schopnos┼ąou srdcov├Żch chlopn├ş ─Źi srdcov├ęho svalu.

Srdcov├Ż z├í┼ąa┼żov├Ż test: Pri pou┼żit├ş robota alebo liekov, srdce je umelo vystimulovan├ę k ─Źerpaniu na takmer maxim├ílnu kapacitu. To m├┤┼że identifikova┼ą ─żud├ş s ischemickou chorobou srdca.

Srdcov├í katetriz├ícia: kat├ęter sa vlo┼ż├ş do stehennej tepny v rozkroku do koron├írnych tepien. Lek├ír potom m├┤┼że prezera┼ą r├Ântgenov├ę sn├şmky koron├írnych tepien alebo ak├Żchko─żvek blok├íd a vykona┼ą stent alebo in├ę postupy.

Holterov monitor: Ak m├í lek├ír podozrenie na arytmiu, je mo┼żn├ę pacientovi nasadi┼ą diagnostick├Ż prenosn├Ż srdcov├Ż monitor. Vol├í sa Holter monitor, zaznamen├íva rytmus srdca nepretr┼żite po dobu 24 hod├şn.

Monitor akcie srdca: Ak m├í lek├ír podozrenie na riedku arytmiu, je mo┼żn├ę nosi┼ą zo sebou monitorovacie zariadenie, prenosn├Ż srdcov├Ż monitor. Ak sa objavia pr├şznaky, m├┤┼żete stla─Źi┼ą tla─Źidlo pre z├íznam elektrick├ęho srdcov├ęho rytmu.

Lie─Źba srdcov├Żch stavov

Cvi─Źenie: Pravideln├ę cvi─Źenie je d├┤le┼żit├ę pre zdravie srdca ale aj pre prevenciu v├Ą─Ź┼íiny ochoren├ş srdca. Pora─Ćte sa so svoj├şm lek├írom pred za─Źat├şm cvi─Źebn├ęho programu, ak m├íte probl├ęmy so srdcom.

Angioplastika: Pri srdcovej katetriz├ícii, lek├ír naf├║kne bal├│nik vn├║tri z├║┼żenej alebo upchatej vencovitej tepny, aby sa t├íto roz┼í├şrila. Stent je ─Źasto potom umiestnen├Ż v tepne natrvalo, aby dr┼żal tepnu otvoren├║.

Perkut├ínna koron├írna intervencia (PCI): angioplastika je niekedy naz├Żvan├í PCI alebo PTCA (perkut├ínna translumin├ílna koron├írna angioplastika).

Stenting koron├írnej tepny: Pri srdcovej katetriz├ícii, lek├ír roz┼íiruje dr├┤ten├Ż kovov├Ż stent vn├║tri z├║┼żenej alebo upchatej vencovitej tepny k otvoreniu priestoru. Krv pr├║di lep┼íie a m├┤┼że preru┼íi┼ą srdcov├Ż infarkt alebo sp├┤sob├ş zmiernenie ang├şny pectoris (bolesti na hrudn├şku).

Trombol├Żza: "rozp├║┼í┼ąanie krvnej zrazeniny" liek podan├Ż injek─Źne do ┼żily m├┤┼że rozpusti┼ą krvn├ę zrazeniny sp├┤sobuj├║ce infarkt. Trombol├Żza je vo v┼íeobecnosti mo┼żn├í len v pr├şpade ak vykonanie stentu nie je mo┼żn├ę.

Hypolipidemik├í: zni┼żuj├║ vstreb├ívanie cholesterolu a ┼żl─Źov├Żch kysel├şn, ─Ź├şm sa zni┼żuje celkov├Ż cholesterol, zni┼żuj├║ riziko srdcov├ęho infarktu u vysoko rizikov├Żch os├┤b.

Diuretik├í: Be┼żne ozna─Źovan├ę za tzv. vodn├ę pilulky, diuretik├í zvy┼íuj├║ mo─Źenie a stratu tekut├şn. T├Żm sa zni┼żuje objem krvi, zlep┼íuj├║ sa pr├şznaky srdcov├ęho zlyhania.

Beta-blok├ítory: Tieto lieky zni┼żuj├║ z├í┼ąa┼ż na srdce a zni┼żuj├║ srdcov├║ frekvenciu. Beta-blok├ítory s├║ predpisovan├ę pri mnoh├Żch srdcov├Żch ochoreniach, vr├ítane srdcov├ęho zlyhania a arytmie.

Inhib├ştory angiotenz├şn-konvertuj├║ceho enz├Żmu (ACE inhib├ştory): Tieto lieky na krvn├Ż tlak tie┼ż pom├íhaj├║ po infarkte myokardu, alebo u kongest├şvneho srdcov├ęho zlyhania.

acylpir├şn (aspir├şn): Tento mocn├Ż liek pom├íha zabr├íni┼ą vzniku krvn├Żch zrazen├şn (pr├ş─Źina infarktu myokardu). V├Ą─Ź┼íina ─żud├ş, ktor├ş prekonali srdcov├Ż infarkt by mali pravidelne u┼ż├şva┼ą acylpir├şn.

Klopidogrel (Plavix): Prevent├şvny liek na zrazeniny, ktor├Ż br├íni krvn├Żm do┼íti─Źk├ím aby sa zlepili a tvorili tak zrazeniny. Klopidogrel je obzvl├í┼í┼ą d├┤le┼żit├Ż pre mnoho ─żud├ş, ktor├ş maj├║ umiestnen├ę stenty.

Antiarytmik├í: Tieto lieky pom├íhaj├║ kontrolova┼ą frekvenciu srdca a elektrick├Ż rytmus. To pom├┤┼że zabr├íni┼ą alebo inak kontroluje arytmiu.

AED (automatizovan├Ż extern├Ż defibril├ítor): Ak m├í niekto n├íhlu z├ístavu srdca, AED m├┤┼że by┼ą pou┼żit├Ż na obnovenie srdcov├ęho rytmu, poslan├şm elektrick├ęho pr├║du na srdce v pr├şpade potreby.

ICD (implantovate─żn├Ż kardioverter defibril├ítor): Ak m├í lek├ír podozrenie na riziko ┼żivot ohrozuj├║cej arytmie, kardioverter defibril├ítor m├┤┼żu by┼ą implantovan├Ż, ten potom sleduje srdcov├Ż rytmus a posiela elektrick├Ż pr├║d na srdce v pr├şpade potreby.

Kardiostimul├ítor: Ak chcete zachova┼ą stabiln├║ srdcov├║ frekvenciu, m├┤┼że by┼ą implantovan├Ż kardiostimul├ítor. Kardiostimul├ítor posiela elektrick├ę sign├íly k srdcu, ke─Ć je to nutn├ę.

Nezabudnite ohviezdickovat obsah